Wat is een jeugdtijdschrift?

Definitie-pagina (Wat ís een jeugdtijdschrift?)
Bij de digitalisatie van jeugdtijdschriften stuiten wij regelmatig op publicaties, waarbij wij twijfels krijgen of deze wél onder de noemer "jeugdtijdschrift" vallen. Soms gaat het om boeken of boekjes, die in delen verschijnen. Soms om speciale uitgaven náást het jeugdtijdschrift (denk aan de "Winterboeken" van Donald Duck!). Soms betreft het tijdschriften, waarbij je je moet afvragen voor welke leeftijdscategorie die bedoeld zijn (denk bijvoorbeeld aan het blad "Myx"). Reden dus om het begrip jeugdtijdschrift wat nader te omschrijven.
Omschrijving	Toelichting
Een jeugdtijdschrift is
is een publicatie	De publicatie is meestal een gedrukte tekst, maar kán ook digitaal zijn (zoals het tijdschrift "Astruim"), óf gestencild (de laatste nooduitgave van de "Stormmeeuw" in voorjaar 1945)
die, met vooropgezette bedoeling	M.a.w. een "zich-herhalende verschijning" is al bij de oprichting van het tijdschrift gepland en is níet het gevolg van een zich láter voordoende reden, om een nieuw deel van een publicatie uit te geven (bijv. vanwege succes)
- min of meer - regelmatig verschijnt met een bepaalde minimale frequentie	De minimale frequentie moet toch wel een tweemaal per jaar zijn
en, waarbij een opheffing niet van te voren is vastgesteld,	M.a.w. bij de oprichting moet men zijn uitgegaan van een - in principe - onbeperkt aantal nummers en níet van een reeds vastgelegd aantal. Dit laatste kwam nog al eens voor, indien men grotere uitgaven splitste om deze beter betaalbaar te maken (bijv. van der Palms "Bijbel voor de jeugd [1814-1838]). Een modern voorbeeld van zulke uitgaven voor volwassenen zijn de vele "Waanders"-bladen.
waarop men zich - vrijwel altijd - kan abonneren	De betaling kon plaatsvinden per jaar, half-jaar of kwartaal óf via de "bladenman" en - meer recent - per bank of giro. Jeugdbladen, die uitsluitend via de losse verkoop beschikbaar waren, zijn ons tot op heden niet bekend. Mogelijkerwijs geldt hier een uitzondering voor de - mogelijk - zéér enkele jeugdpublicatie, die tijdens de oorlog illegaal is verschenen. (Dit criterium is ná circa 2000 niet altijd meer van toepassing; er verschijnen de laatste jaren regelmatig jeugdtijdschriften, die (in principe) wél voor een onbeperkte termijn worden uitgegeven, maar waarop men zich NIET kan abonneren. Redenen voor deze handelswijze der uitgevers kunnen zijn; besparing op de distributiekosten OF de mogelijkheid snel met de uitgave te kunnen stoppen zonder terugbetalings-problemen met de abonnementsgelden. Voorbeelden van zulke bladen zijn o.a.: "Kleine Prinses" (Panini)
en - in de eerste plaats - is bedoeld voor jeugdige lezers;	"Jeugdig" ligt dan ongeveer tot 23 jaar. "In de eerste plaats" duidt er op, dat sommige jeugdbladen oorspronkelijk alléén bedoeld waren voor jeugdigen, maar in de loop der tijd - al of niet bewust bewerkstelligd door de uitgever - óók OF uitsluitend door volwassenen werden gelezen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het blad "Dubbeltje", dat in 1922 verscheen voor de jeugd, maar vanaf 1923 uitsluitend bedoeld was voor volwassenen.Een jeugdblad, dat zich naast de jonge lezers, óók op de volwassenen ging richten, is "Astruim" (blad voor ruimtevaart).
én een verspreidingsgebied heeft, dat minimaal "bovenlocaal" genoemd kan worden	Dit om puur locale schoolbladen en bladen bedoeld voor één familie of één straat uit te sluiten.
Literatuur: Voor bovenstaande definitie is - gedeeltelijk - gebruik gemaakt van: Voor de lieve kleinen : het jeugdtijdschrift in Nederland 1757 - 1942 / Rietveld - van Wingerden, Marjoke. - Den Haag : Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum. Ook verschenen als proefschrift Vrije Universiteit van Amsterdam, 1992. - Met lit. opg.- Met samenvatting in het Engels. ISBN 90-6252-775-2 NUGI 951 Zie aldaar: p. 16-17
Laatste bijwerking: 2009, maart 05	Startpagina

Definitie-pagina
(Wat ís een jeugdtijdschrift?)

Bij de digitalisatie van jeugdtijdschriften stuiten wij regelmatig op publicaties, waarbij wij twijfels krijgen of deze wél onder de noemer "jeugdtijdschrift" vallen. Soms gaat het om boeken of boekjes, die in delen verschijnen. Soms om speciale uitgaven náást het jeugdtijdschrift (denk aan de "Winterboeken" van Donald Duck!). Soms betreft het tijdschriften, waarbij je je moet afvragen voor welke leeftijdscategorie die bedoeld zijn (denk bijvoorbeeld aan het blad "Myx"). Reden dus om het begrip jeugdtijdschrift wat nader te omschrijven.

Omschrijving

Toelichting

Een jeugdtijdschrift is

is een publicatie

De publicatie is meestal een gedrukte tekst, maar kán ook digitaal zijn (zoals het tijdschrift "Astruim"), óf gestencild (de laatste nooduitgave van de "Stormmeeuw" in voorjaar 1945)

die, met vooropgezette bedoeling

M.a.w. een "zich-herhalende verschijning" is al bij de oprichting van het tijdschrift gepland en is níet het gevolg van een zich láter voordoende reden, om een nieuw deel van een publicatie uit te geven (bijv. vanwege succes)

- min of meer - regelmatig verschijnt met een bepaalde minimale frequentie

De minimale frequentie moet toch wel een tweemaal per jaar zijn

en, waarbij een opheffing niet van te voren is vastgesteld,

M.a.w. bij de oprichting moet men zijn uitgegaan van een - in principe - onbeperkt aantal nummers en níet van een reeds vastgelegd aantal. Dit laatste kwam nog al eens voor, indien men grotere uitgaven splitste om deze beter betaalbaar te maken (bijv. van der Palms "Bijbel voor de jeugd [1814-1838]). Een modern voorbeeld van zulke uitgaven voor volwassenen zijn de vele "Waanders"-bladen.

waarop men zich - vrijwel altijd - kan abonneren

De betaling kon plaatsvinden per jaar, half-jaar of kwartaal óf via de "bladenman" en - meer recent - per bank of giro. Jeugdbladen, die uitsluitend via de losse verkoop beschikbaar waren, zijn ons tot op heden niet bekend. Mogelijkerwijs geldt hier een uitzondering voor de - mogelijk - zéér enkele jeugdpublicatie, die tijdens de oorlog illegaal is verschenen.
(Dit criterium is ná circa 2000 niet altijd meer van toepassing; er verschijnen de laatste jaren regelmatig jeugdtijdschriften, die (in principe) wél voor een onbeperkte termijn worden uitgegeven, maar waarop men zich NIET kan abonneren. Redenen voor deze handelswijze der uitgevers kunnen zijn; besparing op de distributiekosten OF de mogelijkheid snel met de uitgave te kunnen stoppen zonder terugbetalings-problemen met de abonnementsgelden.
Voorbeelden van zulke bladen zijn o.a.:
"Kleine Prinses" (Panini)

en - in de eerste plaats - is bedoeld voor jeugdige lezers;

"Jeugdig" ligt dan ongeveer tot 23 jaar. "In de eerste plaats" duidt er op, dat sommige jeugdbladen oorspronkelijk alléén bedoeld waren voor jeugdigen, maar in de loop der tijd - al of niet bewust bewerkstelligd door de uitgever - óók OF uitsluitend door volwassenen werden gelezen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het blad "Dubbeltje", dat in 1922 verscheen voor de jeugd, maar vanaf 1923 uitsluitend bedoeld was voor volwassenen.Een jeugdblad, dat zich naast de jonge lezers, óók op de volwassenen ging richten, is "Astruim" (blad voor ruimtevaart).

én een verspreidingsgebied heeft, dat minimaal "bovenlocaal" genoemd kan worden

Dit om puur locale schoolbladen en bladen bedoeld voor één familie of één straat uit te sluiten.

Literatuur: Voor bovenstaande definitie is - gedeeltelijk - gebruik gemaakt van:
Voor de lieve kleinen : het jeugdtijdschrift in Nederland 1757 - 1942 / Rietveld - van Wingerden, Marjoke. - Den Haag : Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum.
Ook verschenen als proefschrift Vrije Universiteit van Amsterdam, 1992. - Met lit. opg.- Met samenvatting in het Engels.
ISBN 90-6252-775-2
NUGI 951
Zie aldaar: p. 16-17

Laatste bijwerking: 2009, maart 05

Startpagina